Topraklarının işgale uğradığı Dünya Savaşı yıllarının ardından iç savaş yaşayan Yunanistan'da yönetim, 1950'ler boyunca Amerikan destekli hükümetlerde oldu. 1960'larla beraber faşizm ve emperyalizm karşıtı hareketlerin güç kazanarak %25 oyla anamuhalefet partisi olarak meclise soktuğu 'Birleşik Demokratik Sol'un 80 milletvekilinden biriydi Dr. Gregoris Lambrakis.
Vietnam işgaline karşı kitlesel gösteriler örgütleyen, barış komisyonları kurulmasına öncülük eden Lambrakis ve arkadaşları Karamanlis yönetimine rahatsızlık vermekteydiler. 1963 yılında Maraton köyünden Atina'ya 52 km.lik bir 'barış yürüyüşü' düzenlerler. Yürüyüş boyunca tartaklanır, tehdit edilir, birçoğu tutuklanır 'eylemcilerin'. Atina'ya varabilen az sayıda yürüyüşçüden biridir, aynı zamanda 'rekortmen bir millî atlet' olan Lambrakis.
Aynı yürüyüş eylemini Selanik'te yapma kararı alırlar. 45 yıl önce, Mayıs 1963'te, yürüyüşün başlayacağı alana gelen Lambrakis ve arkadaşları, güvenlik güçlerince ölümle tehdit edilirler, kontra güçler de provokasyon için tüm hazırlıklarını tamamlamıştır.
Önce iki saldırgan, kullandıkları bir yük aracıyla çarpıp kaçarlar Lambrakis'e, sonra çıkan arbedede başına aldığı darbelerle yere yığılır 'milletin vekili' Dr. Lambrakis, bir daha kalkmamacasına ve 5 gün sonra, 27 Mayıs 1963 tarihinde hayata veda eder.

Gözüpek Savcı Sarzetakis'in iddianamesi 'kirli ve derin' bağlantıları gözler önüne serer. Karamanlis hükümeti düşer, olaya karışan aralarında emniyet görevlilerinin de bulunduğu 32 kişi yargılanır.
Devran döner, 1967'de askeri cunta işbaşına gelir. Cuntanın ilk icraatlarından biri, Lambrakis davasından hüküm giyen 3 kişinin salınması ve Savcı Sarzetakis'in meslekten men edilip kodese tıkılmasıdır.
Lambrakis ve Sarzetakis simge isimler haline gelir, özgürlük ve adalet savaşçıları için. Vasilis Vasilikos'un “Z” ismiyle romanlaştırdığı 'Lambrakis Olayı', Costa Gavras tarafından 1969 yılında aynı adla filme çekilir. Müziklerini Lambrakis'in arkadaşlarından Theodorakis'in yaptığı Oscar ödüllü “Z”, siyasi sinemanın en önemli eserlerinden biri olarak kabul edilmektedir.
Film, anlatıcının tok sesiyle sona erer:
“...aynı zamanda ordu; erkeklerde uzun saçı, kısa eteği, Sofokles'i, Tolstoy'u, Euripedes'i, tokuştururken kırılan kadehleri, grevleri, Aristofanes'i, Ionesco'yu, Sartre'ı, Pinter'i, basın özgürlüğünü, sosyolojiyi, Beckett'i, Dostoyevski'yi, modern müziği, popüler müziği, modern matematiği ve 'Z' harfini, Yunancada 'yaşıyor' anlamına gelen 'Zei'nin Z'sini y a s a k l a m ı ş t ı r.”